18:49 EST Thứ năm, 15/11/2018

Menu

hoang sa - truong sa

Trang nhất » Tin Tức » Tin tức

Pennilabium struthio – loài lan mới ghi nhận ở Khánh Hòa

Thứ tư - 21/02/2018 21:45
Loài Lan Pennilabium struthio

Loài Lan Pennilabium struthio

Trong 1 đợt khảo sát tại Khánh Sơn vào tháng 11/2014, loài lan rất kỳ lạ này đã được thu mẫu nhưng chưa thể xác định tên vì không thấy hoa. Vài tháng sau, khi được mang về vườn sưu tập tại Nha Trang, cây lan bắt đầu ra hoa, với cấu trúc hoa rất đặc sắc, sơ bộ xác định loài này thuộc chi Pennilabium. Đây là 1 chi rất hiếm ở Việt Nam, mới chỉ tìm thấy 1 loài tại Quan Sơn, Thanh Hóa, có tên khoa học là Pennilabium angraecum J.J. Snith. [1].
Kết quả giải phẩu hoa cho thấy mẩu lan ở Khánh Sơn rất giống với loài Pennilabium struthio Carr. Loài này đã được tác giả C.E. Carr (1892-1936), nhà thực vật học người New Zealand, mô tả vào năm 1930, với tên địa phương là “The Ostrich-like Pennilabium” (do hình dạng hoa trông giống chim Đà điểu) [4].
Đặc điểm chi Pennilabium:
Theo chữ latin: “penna” có lông và ‘’lip’’ cánh môi, để chỉ các loài thuộc chi này thường có lông ở mép thùy của cánh môi.
Chi Pennilabium có khoảng 15 loài phân bố ở châu Á, từ dãy Himalaya qua phía Bắc Ấn Độ, đến Thái Lan, Việt Nam, Malaysia, Indonesia và Philippines [2].
Theo The Plants List, chi Pennilabium có 17 loài, trong đó có 2 loài đồng danh (Synonym) [5]
Hình thái của loài Pennilabium struthio:
Tên Việt Nam: chưa có
Lan khí sinh, đơn trụ, thân ngắn, gồm 3-4 lá mọc gần gốc. Phiến lá hình bầu dục hơi cong, kích thước 11-13 x 2 cm, đầu có 2 thùy không bằng nhau.
Phát hoa ngắn khoảng 2 cm, không phân nhánh; hoa nhỏ, cở 2-2,5 cm, thường đơn độc, có móng hình chùy hẹp. Đài và tràng có màu vàng hơi sậm, rộng 6-7 mm, mặt trên có 1 số đốm màu nâu đỏ; cánh môi trắng chia 2 thùy, gần họng có vạch đỏ. Mép của cánh hoa và 2 thùy môi có lông trắng dạng lược. Bao phấn 2. Mùa hoa: tháng 2-3.       
Trái có 3 cạnh, dài 5-6 cm.
Sinh thái và phân bố:
Được tìm thấy ở Malaysia (Peninsula), Borneo và Trung quốc (Hainan). Thường mọc ở kiểu rừng đồi thấp, khu vực ven sông, độ cao phân bố từ 500-800 m [3]. Tại Việt Nam, mới phát hiện ở huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa, trong rừng nhiệt đới ẩm, thường xanh, cao độ cũng khoảng 500 m. Nơi đây còn tìm thấy một số loài lan rừng bản địa khác như: Mao tử rít (Thrixspermum centipeda), Bạch câu (Dendrobium crumenatum), Quế lan (Aerides odorata), Lọng (Bulbophyllum flabellum-veneris), Nỉ lan len (Eria lasiopetala),…
Đề xuất bảo tồn: 
Đây là 1 loài lan rất đặc sắc, lần đầu tiên được phát hiện ở Khánh Hòa - Việt Nam, phạm vi phân bố rất hẹp, số cá thể ít. Đề nghị nên xếp vào danh mục nhóm loài lan rừng quý hiếm, cần được bảo tồn.
Đối với huyện Khánh Sơn, vào tháng 7/2015 đã có 1 loài lan mới là Mật khẩu Phi Tâm (Cleisostoma phitamii) được công bố cho khoa học, vì thế phát hiện thêm loài lan quý hiếm này đã góp phần nâng cao tính đa dạng sinh học tại nơi đây. Vấn đề điều tra nghiên cứu cần đi đôi với bảo tồn và phát triển bền vững các nguồn gen đặc sắc, hiện tại cây lan này được chăm sóc trong điều kiện phù hợp để có thể thích nghi và sẽ xúc tiến các biện pháp nhân giống./.
 
Trần Giỏi - Lê Hồng Sơn & Trần Minh Tuấn
Hội Bảo vệ Thiên nhiên & MT. Khánh Hòa
  
Tài liệu tham khảo:
1. Phạm Hoàng Hộ, 2000. Cây cỏ Việt Nam, tập 3, trang 924. NXB Trẻ, TP.HCM
2. Alec M. Pridgeon et al., 2014. Genera Orchidacearum Volume 6: Epidendroideae (Part 3). OUP Oxford.
3. HUANG Ming Zhong et al., 2014. A new record of Pennilabium (Orchidaceae), P. struthio Carr. from China. Guihaia Sept. 2014, 34(5):670-672.
4. http://www.orchidspecies.com/pennistruthio.htm
5. http://www.theplantlist.org/tpl1.1/search?q=pennilabium

HÌNH ẢNH
Hình 1: Thân và hoa (mặt trước)của Pennilabium struthio

Hình 1: Thân và hoa (mặt trước)của Pennilabium struthio
Hình 2: Hoa (nhìn nghiêng)

Hình 2: Hoa (nhìn nghiêng)
Hình 3: Hoa và trái
Hình 3: Hoa và trái

Tác giả bài viết: Trần Giỏi - Lê Hồng Sơn & Trần Minh Tuấn

Nguồn tin: Hội Bảo vệ Thiên nhiên & MT. Khánh Hòa

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Giới thiệu

Hội Khoa học Kỹ thuật Biển Khánh Hòa - 17 năm hoạt động và phát triển (2000 – 2017)

Hội Khoa học Kỹ Thuật Biển Khánh Hòa được thành lập từ năm 2000, trực thuộc Liên Hiệp Các Hội KHKT tỉnh Khánh Hòa. Đến nay hội đã có 50 hội viên cá nhân và 12 hội viên tổ chức là các cơ quan, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Việt Nam là quốc gia biển,...

Video Phóng sự

Giữ lấy nguồn gen quý

Giữ lấy nguồn gen quý

Đã xem: 130
22/03/2018
Chào mừng “ Ngày trái đất 22/4

Chào mừng “ Ngày trái đất 22/4

Đã xem: 297
22/04/2018

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 1


Hôm nayHôm nay : 115

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 1060

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 136895